20% hàng xuất khẩu Việt Nam là sang Mỹ. Việt Nam cũng là một trong số ít các nước châu Á xuất sang Mỹ nhiều hơn sauTrung Quốc. Tuy nhiên, thặng dư thương mại 32 tỷ USD với Mỹ đang khiến Việt Nam gặp nguy hiểm, khi ông Trump muốn xem xét có nước nào "đang lạm dụng thương mại" để khiến Mỹ thâm hụt hay không.
Việc đánh thuế cao lên hàng nhập khẩu vào Mỹ có thể khiến GDP Việt Nam mất 0,9% - cao nhất tại châu Á, các nhà nghiên cứu tại Credit Suisse nhận xét trong báo cáo tháng 1. "Nếu Mỹ tạo ra làn sóng bảo hộ thương mại mới, Việt Nam sẽ chịu tổn thương rất lớn", Alexander Vuving - nhà nghiên cứu chính trị Việt Nam tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh châu Á - Thái Bình Dương nhận xét.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng nhận định các chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ có thể gây tổn thương nền kinh tế Việt Nam, khiến xuất khẩu và đầu tư nước ngoài suy giảm. Vài năm gần đây, các hãng công nghệ lớn như Samsung Electronics, Intel và LG Display vẫn đang tăng hiện diện tại Việt Nam. Nhiều công ty đã chuyển nhà máy từ Trung Quốc sang, do chi phí lao động tại Trung Quốc tăng cao và nhân công cũng giảm sút.
Từ khi thực hiện Đổi Mới năm 1986, Việt Nam đã ngày càng tham gia nhiều hơn vào thương mại toàn cầu, biến mình thành trung tâm sản xuất hàng hóa, từ giày dép đến smartphone. Kim ngạch xuất khẩu năm ngoái đã lên kỷ lục 177 tỷ USD. Trong đó, xuất sang Mỹ chiếm 42 tỷ USD - hơn gấp đôi 5 năm trước.
Số liệu GDP mới nhất cũng cho thấy Việt Nam phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Việc Samsung ngừng sản xuất Galaxy Note 7 năm ngoái đã khiến xuất khẩu điện thoại và linh kiện điện thoại giảm 11% trong quý I. Việc này khiến GDP quý I chỉ tăng 5,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, mục tiêu tăng trưởng năm nay của Việt Nam là 6,7%.
TPP được đánh giá sẽ có lợi cho Việt Nam khi thuế nhập khẩu vào Mỹ giảm hoặc trong một số trường hợp là bỏ. Tuy nhiên, khi không còn Mỹ, Việt Nam đang chuyển dần sang kế hoạch B. Chính phủ đã cam kết đẩy mạnh tái cấu trúc nền kinh tế, theo yêu cầu của TPP, trong đó có cải tổ doanh nghiệp nhà nước và tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ. Các ngành như nông nghiệp và sản xuất cũng sẽ được cải thiện hiệu suất và chất lượng.
Michael Michalak - cựu đại sứ Mỹ tại Việt Nam nhận định Việt Nam có thể tìm thêm các cách khác để duy trì TPP mà không cần Mỹ. Một biện pháp là ký hiệp định song phương hoặc đa phương với các nước láng giềng hoặc các nước Mỹ Latin trên cơ sở thỏa thuận trước đó.
Nguồn: Vnexpress
Tiếng Anh
